Beslissingstabel

Doel: Het maken van een afgewogen keuzen tussen verschillende opties

Achtergrond

Door de grote hoeveelheid informatie wordt het steeds lastiger om goede keuzes te maken. Managers nemen besluiten vaak op basis van ervaring of gevoel. Een eenvoudig hulpmiddel om tot een beter onderbouwde keuze te komen is de beslissingstabel. Met dit hulpmiddel kunnen verschillende opties met elkaar worden vergeleken op basis van vastgestelde criteria en een weging.

Toepassing beslissingstabel

De beslissingstabel wordt stap voor stap ingevuld.

Opties

Voordat een beslissingstabel wordt opgesteld, moet duidelijk zijn welke opties worden vergeleken. Deze opties worden duidelijk omschreven en horizontaal in de tabel geplaatst. Opties die bijvoorbeeld zijn voortgekomen uit een confrontatiematrix kunnen met een beslissingstabel verder worden afgewogen.

Criteria

Om de opties te kunnen vergelijken, worden criteria vastgesteld. Deze criteria moeten per optie beoordeeld kunnen worden. De criteria worden verdeeld in twee groepen.

Go no go criteria

Bij deze criteria worden vooraf voorwaarden gesteld. Een voorbeeld is dat de kosten niet hoger mogen zijn dan een bepaald bedrag. Als een optie niet aan deze voorwaarde voldoet, wordt de hele optie uitgesloten. Dit wordt een show stopper genoemd.

Inhoudelijke criteria

De inhoudelijke criteria worden gebruikt om de opties verder met elkaar te vergelijken. Per criterium wordt beoordeeld wat het effect van elke optie is. Een voorbeeld is een onderneming waarvan de omzet daalt. Mogelijke opties zijn het ontwikkelen van nieuwe producten, het overnemen van andere bedrijven of het ontslaan van personeel. De gevolgen voor het personeel zijn bij de eerste twee opties minder groot dan bij de derde optie.

Het is belangrijk om de juiste criteria te kiezen. Deze criteria bepalen hoe de opties worden beoordeeld. Een veelgebruikte set van criteria is:

Geschiktheid
Ondersteunt het de acquisitiedoelstelling.
Voldoet het aan de doelstelling.

Haalbaarheid
Is het extern haalbaar.
Is het intern haalbaar.

Acceptatie
Is het acceptabel voor het personeel.
Is het acceptabel voor het management.

Financieel
Welke investeringen zijn nodig.
Welke opbrengsten worden verwacht.

De criteria moeten aansluiten bij de doelstellingen van het project. Naast de criteria kan ook een weging worden toegevoegd. Hierdoor weegt het ene criterium zwaarder mee dan het andere. De weging kan wiskundig worden berekend, maar het is beter om dit eenvoudig te houden. Te veel complexiteit maakt de keuze onduidelijk en kan zorgen voor minder draagvlak bij medewerkers.

Resultaat van het model

Met behulp van de beslissingstabel krijgt de onderneming inzicht in welke optie het beste scoort op de gekozen en gewogen criteria.

Aandachtsgebieden beslissingstabel

Bij het vaststellen van de criteria moet worden opgelet dat keuzes soms subjectief zijn. Criteria kunnen bewust of onbewust worden gekozen om de uitkomst te beïnvloeden. Het is daarom aan te raden om de criteria door meerdere personen vast te laten stellen.

Auteur: J. Roos

Jaar ontwikkeld: 1984

Naam: Beslissingstabel

Literatuur

• Hartman, W. en Roos, J. (1984). Technieken voor systeemonderzoek. Deventer: Kluwer.