Businessmodel Wheel

Doel: beoordeling businessmodel

Achtergrond van het model

Door de ontwikkelingen van de afgelopen tien jaar is het onderwerp businessmodel niet meer weg te denken uit de maatschappij. Elke organisatie, groot of klein, commercieel of niet commercieel, heeft een businessmodel in een bepaalde vorm. Een businessmodel levert toegevoegde waarde voor klanten op een rationele en transparante manier.

Er bestaan verschillende manieren om een businessmodel te beschrijven. Nadat een businessmodel is vastgelegd, gaan veel organisaties weer verder met hun dagelijkse werkzaamheden. Het beschrijven van een businessmodel is daarmee een momentopname van de organisatie op een bepaald moment, in een specifieke situatie en met specifieke medewerkers.

Het maken van een kwalitatieve analyse of beoordeling van het businessmodel blijkt vaak lastig. Het Businessmodel Wheel biedt hierbij ondersteuning.

Toepassing Businessmodel Wheel

Wat maakt een onderneming succesvol. Is dat de leider, zijn het getalenteerde medewerkers of is het de kwaliteit van het voortbrengingsproces. Al deze factoren spelen een rol. De belangrijkste reden voor goede prestaties ligt echter in het businessmodel dat onder de organisatie ligt.

Organisaties zijn geen statische eenheden. Ze moeten inspelen op ontwikkelingen in de markt en zorgen dat interne factoren, zoals medewerkers en technologie, meegroeien met deze veranderingen. Ook kan het andersom gebeuren. Door nieuwe medewerkers en kennis kan een organisatie nieuwe producten en diensten ontwikkelen.

Het businessmodel moet meegroeien met deze ontwikkelingen. Gebeurt dit niet, dan kan de organisatie haar verplichtingen niet meer nakomen en ontstaat het risico op faillissement. Het beoordelen van het bestaande businessmodel is daarom essentieel. Het Businessmodel Wheel maakt deze beoordeling eenvoudiger.

Aanbod

Bij het onderdeel aanbod wordt gekeken naar welke producten en diensten de organisatie aanbiedt. Ook wordt bekeken welke klantsegmenten de organisatie wil bedienen en wat de toegevoegde waarde is voor deze klanten.

Daarnaast wordt gekeken in hoeverre het aanbod aansluit bij de wensen en eisen van de afnemers. Ook externe ontwikkelingen spelen een rol, zoals politieke en wettelijke factoren, technologische ontwikkelingen en demografische veranderingen. Tot slot wordt beoordeeld of het aanbod voldoende onderscheidend is of dat meerdere aanbieders dezelfde markt bedienen.

Financieel

Elke organisatie moet winst maken om continuïteit te waarborgen. Winst is nodig om te investeren in nieuwe producten en diensten, nieuwe klanten aan te trekken en concurrerend te blijven.

Het verdienmodel laat zien hoe inkomsten worden gegenereerd en hoe de kosten zijn verdeeld. Daarnaast wordt gekeken hoe de verkoop is georganiseerd en op welke manier marktverwachtingen worden omgezet in concrete orders.

Duurzaamheid

Duurzaamheid gaat over de manier waarop de organisatie haar continuïteit veiligstelt. Hierbij wordt gekeken naar de positie ten opzichte van concurrenten en hoe deze positie wordt behouden of verbeterd.

Ook wordt beoordeeld hoe de organisatie omgaat met innovatie. Verder is het belangrijk dat de organisatie flexibel blijft en niet vastloopt in bureaucratie, complexe processen of tijdelijke trends.

Werkwijze

Het Businessmodel Wheel wordt uitgewerkt op een groot vel papier, bij voorkeur A1 of A0. In de binnenste vakken wordt de huidige situatie van de organisatie beschreven per onderdeel aanbod, financieel en duurzaam.

In de buitenste ring worden de belangrijkste aandachtspunten genoteerd. Voor elk onderdeel in de buitenste ring wordt vervolgens een score gegeven. Deze scores worden per onderdeel opgeteld tot een totaalscore voor aanbod, financieel en duurzaam.

Tot slot wordt een totaalscore berekend in het midden van de cirkel. Deze score geeft een indicatie van de kwaliteit van het businessmodel.

Resultaat van het model

Deze methode geeft snel inzicht in de kwaliteit van het businessmodel. Op basis van de scores kunnen gerichte acties worden bepaald om het businessmodel te verbeteren en de totale score te verhogen.

Aandachtsgebieden Businessmodel Wheel

Het model geeft een indicatie van de kwaliteit van het businessmodel. De gebruiker moet daarom zelf blijven afwegen welke acties wel of niet nodig zijn. Daarnaast bestaat het risico dat de beoordeling deels subjectief is.

Auteur: Businessmodel Institute

Jaar ontwikkeld: 2013