Fundamenteel Onderzoek

Doel: Antwoord vinden op een vraagstuk of een probleem

Achtergrond van het model

Onderzoek wordt uitgevoerd om kennis op te doen.
Het doel kan ook zijn om een probleem op te lossen.

Er zijn twee soorten onderzoek.
Dit zijn fundamenteel onderzoek en toegepast onderzoek.

Fundamenteel onderzoek richt zich op het ontwikkelen van kennis.
Het doel is kennis opbouwen zonder directe toepassing.

Toegepast onderzoek richt zich op het oplossen van een probleem.
Dit kan gaan om het ontwikkelen van een product, dienst of technologie.

Bij toegepast onderzoek staat de praktijk centraal.
Vragen uit de praktijk worden onderzocht.

Op hbo-opleidingen wordt vooral toegepast onderzoek uitgevoerd.
Dit gebeurt vaak in opdracht van een organisatie.

Universiteiten voeren vooral fundamenteel onderzoek uit.
Daar ligt de focus op het ontwikkelen van nieuwe kennis.

Onderzoek is een proces dat in stappen wordt uitgevoerd.

Toepassing Fundamenteel Onderzoek

Goed onderzoek voldoet aan vier kenmerken.

• Het onderzoek moet valide zijn.
• Het onderzoek moet betrouwbaar zijn.
• Het onderzoek moet representatief zijn.
• Het onderzoek moet nauwkeurig zijn.

Valide betekent dat de juiste meetinstrumenten worden gebruikt.
Voorbeelden zijn een enquête of een panelonderzoek.

Betrouwbaar betekent dat metingen herhaalbaar zijn.
Hetzelfde antwoord moet meestal opnieuw worden gegeven.

Representatief betekent dat de steekproef een goede afspiegeling is.
De verhoudingen in de steekproef moeten gelijk zijn aan de populatie.

Nauwkeurigheid geeft de mogelijke afwijking van de uitkomst aan.

Om deze redenen moet de onderzoeker het onderzoek goed onderbouwen.
Het onderzoek wordt uitgevoerd volgens vaste stappen.

Onderzoeksontwerp

Het onderzoeksontwerp is een plan voor het onderzoek.
Het beschrijft de stappen en de samenhang daartussen.

Het ontwerp ontstaat in een creatief proces.
Dit proces wordt meerdere keren aangepast.

Het doel is een logisch en goed doordacht plan.
De onderzoeksopzet wordt vastgelegd om inzicht te geven.

Het onderzoeksontwerp bestaat uit twee onderdelen.
Dit zijn het conceptueel ontwerp en het technisch ontwerp.

Conceptueel ontwerp

Het conceptueel ontwerp beschrijft de inhoud van het onderzoek.
Het bestaat uit de volgende onderdelen.

• Situatieschets
• Centrale vraagstelling
• Opdrachtformulering en doelstelling
• Onderzoeksmodel
• Onderzoeksvragen
• Begripsbepaling en definities

De situatieschets beschrijft de achtergrond van het onderzoek.
Hierin staat waarom het onderzoek wordt uitgevoerd.

Door veel vragen te stellen wordt het echte probleem zichtbaar.
Dit voorkomt dat alleen symptomen onderzocht worden.

De centrale vraagstelling is altijd een vraag.
Deze begrenst het onderzoeksgebied.

De opdrachtformulering begint met een werkwoord.
De formulering is SMART opgesteld.

Het onderzoeksmodel structureert de benodigde informatie.
Het laat zien welke informatie nodig is om het doel te bereiken.

De kernbegrippen worden schematisch weergegeven.
Het schema wordt opgebouwd vanuit de doelstelling.

Onderzoeksvragen worden opgesteld om onduidelijkheden te verduidelijken.
Dit gebeurt door de tekst kritisch door te lezen.

Technisch ontwerp

Het technisch ontwerp beschrijft hoe gegevens worden verzameld.
Het bestaat uit drie onderdelen.

• Onderzoeksmateriaal
• Onderzoekstrategie
• Onderzoeksplanning

Bij onderzoeksmateriaal wordt bepaald wat onderzocht wordt.
Ook wordt vastgesteld waar de informatie te vinden is.

De onderzoekstrategie beschrijft hoe de gegevens worden verzameld.
Hierin staat wie wat doet en met welke methode.

Voorbeelden van methoden zijn enquêtes en databronnen.

De onderzoeksplanning geeft inzicht in de tijdsplanning.
Hiermee wordt gezorgd dat het onderzoek op tijd wordt afgerond.

Resultaat van het model

Het model biedt een gestructureerde aanpak.
Fundamenteel onderzoek kan hiermee planmatig worden uitgevoerd.

De planning is realistisch en overzichtelijk.

Aandachtsgebieden Fundamenteel Onderzoek

Fundamenteel onderzoek is minder geschikt voor hbo-opleidingen.
Hbo-opleidingen richten zich vooral op toegepast onderzoek.

De focus ligt daar op oplossingen voor praktijkvraagstukken.

Auteur: Piet Verschuren en Hans Doorewaard

Jaar ontwikkeld: 2005

Ook bekend als: wetenschappelijk onderzoek, fundamentele wetenschap

Literatuur

Verschuren, P. Doorewaard, H., (2005) Het ontwerpen van een onderzoek, Amsterdam, Boom Lemma Uitgevers