Loopbaankeuze

Doel: Ontdekken van je interesses in je loopbaanmogelijkheden

Achtergrond van het model

Het vinden van een passende baan tijdens of na de opleiding is voor veel mensen nog steeds lastig. Welke baan past bij je en waarom. Vooral voor mensen die nog niet weten in welke richting of branche zij willen werken, is het vinden van een “droombaan” moeilijk en soms zelfs onmogelijk.

Tijdens de opleiding zijn er vaak momenten geweest om kennis te maken met het werken in de praktijk. Dit blijkt meestal te kort om een duidelijk beeld te krijgen van een loopbaan op de lange termijn. Het zoeken naar een baan gebeurt vaak door het bekijken van vacatures in kranten, tijdschriften, op internet en bij overheidsinstellingen. Dit voelt vaak als het zoeken naar een speld in een hooiberg. En als er al een passende vacature wordt gevonden, is dat vaak toeval. Soms wordt een baan geaccepteerd omdat er inkomen nodig is voor vaste lasten zoals huur en eten. De vraag die dan overblijft is: hoe vind ik mijn droombaan?

Toepassing Loopbaankeuze

Om te onderzoeken welke banen interessant zijn en in welke sectoren, functies en rollen deze liggen, is het belangrijk om eerst een zelfassessment te doen. Hiermee breng je in kaart waar je kennis, vaardigheden en interesses liggen. Door dit assessment krijg je inzicht in de gebieden waarin jouw droombaan zou kunnen liggen en welke functies of rollen je het meest aanspreken.

Wanneer je je eerste baan hebt gevonden en daar begint, is dit geen eindpunt. De kans dat je direct je droombaan vindt is groter, maar niet zeker. Daarom is het belangrijk om tijdens je loopbaan te blijven kijken hoe je baan zich ontwikkelt en of je er tevreden over blijft. Zeker wanneer je nog jong bent en bijvoorbeeld nog studeert, wordt je blik breder. Je ontwikkelt nieuwe vaardigheden, doet meer kennis op en krijgt beter inzicht in welk werk wel of niet bij je past. Ook ontdek je in wat voor soort organisaties je je prettig voelt en of werken in loondienst bij je past of dat je liever zelfstandig wilt werken.

Bij het invullen van het assessment is het belangrijk dat je de vragen eerlijk en oprecht beantwoordt. Het is mogelijk om antwoorden te sturen, maar op de lange termijn werkt dit tegen je. Je komt dan niet uit bij een baan die echt bij je past.

Volgens Holland komen interesses op verschillende manieren tot uiting, zoals in wie je bent, wat je in je vrije tijd doet en welke opleiding je volgt. Het belangrijkste is de combinatie tussen jouw interesses en de mogelijke baan die je zoekt. Het assessment helpt om deze combinatie te vinden. Met andere woorden, beroepsinteresses zijn een uitdrukking van je persoonlijkheid. Holland stelt dat werken een manier van leven is en niet alleen een verzameling functies of vaardigheden. Om inzicht te krijgen in beroepsinteresses heeft hij een model ontwikkeld met zes verschillende interessegebieden. Daarbij is het belangrijk om te weten dat niemand maar één type is, maar altijd een combinatie, waarbij één type het sterkst aanwezig is.

De zes beroepsinteresses worden als volgt omschreven

Realistisch

Je werkt graag met gereedschap, machines of dieren, bij voorkeur in de buitenlucht. Techniek en mechaniek spreken je aan. Je houdt van sport en hebt vaak goede fysieke vaardigheden. Sociale beroepen spreken je minder aan.

Intellectueel of onderzoekend

Je vindt het leuk om dingen te onderzoeken, zoals natuurkundige, biologische of culturele onderwerpen. Je werkt graag op een wetenschappelijk of wiskundig niveau. Ondernemende beroepen, zoals verkopen of ondernemen, spreken je minder aan.

Artistiek

Je vindt het leuk om materialen, zowel tastbaar als niet tastbaar, te gebruiken om iets te creëren. Je voelt je aangetrokken tot artistieke, taalkundige of muzikale beroepen. Werken in een vaste structuur of in conventionele beroepen vind je minder prettig.

Sociaal

Je werkt graag met mensen om hen te helpen, te informeren, te begeleiden of te ontwikkelen. Je voelt je thuis in beroepen waarin sociale en educatieve vaardigheden belangrijk zijn. Technische of praktische beroepen spreken je minder aan.

Ondernemend

Je vindt het leuk om doelen te bereiken, anderen te beïnvloeden en leiding te geven. Je bent goed in overtuigen en organiseren. Je hebt minder interesse in beroepen waarin veel onderzoek of diepgaande analyse nodig is.

Conventioneel

Je houdt van organiseren en het verwerken van gegevens in een duidelijke structuur. Regels en procedures geven je houvast. Je werkt graag met cijfers. Vrije en ongestructureerde beroepen spreken je minder aan.

Resultaat van het model

De uitkomst van het model laat zien in welke richting jouw interesses het beste passen. Het geeft inzicht in het soort werk, de benodigde vaardigheden en het type mensen met wie je waarschijnlijk het prettigst samenwerkt.

Aandachtsgebieden Loopbaankeuze

Zoals bij veel testen is het belangrijk dat de vragen zo objectief mogelijk worden beantwoord. Door snel te antwoorden en het eerste antwoord te kiezen dat in je opkomt, sluit de uitkomst het beste aan bij wie je bent. Te lang nadenken of antwoorden aanpassen kan ervoor zorgen dat je uitkomt bij een rol die niet bij je past. Op de lange termijn leidt dit vaak tot ontevredenheid in het werk en ga je opnieuw op zoek naar een andere baan. Voor de organisatie betekent dit het verlies van een ervaren medewerker.

Auteur: John Holland

Jaar ontwikkeld:  1973

Naam: Beroepskeuze, RIASEC, Holland Occupational Themes 

Literatuur

Holland, J., (1973), Making Vocational Choices: a theory of careers, Prentice-Hall