OSO model

Doel: Strategievorming

Achtergrond van het model

Strategisch management houdt zich bezig met de analyse, planning, uitvoering en evaluatie van de strategie van een onderneming.  Bij de strategie van de onderneming dient er een afweging gemaakt te worden tussen wat de onderneming wil (strategie), wat de onderneming kan (competenties) en wat de omgeving biedt (marktpotentieel). Deze aspecten beïnvloeden elkaar en zullen onderling afgewogen moeten worden wil de onderneming succesvol op de markt kunnen opereren. De onderneming heeft haar sterke en zwakke kanten, terwijl de omgeving kansen en bedreigingen biedt om de strategie van de onderneming te realiseren. Hierbij is de resultante de mogelijkheden en beperkingen die er zijn om de strategie ook daadwerkelijk ten uitvoer te brengen. Via het OSO-model heeft de onderneming de mogelijkheid deze onderlinge samenhangende componenten op elkaar af te stemmen.

Toepassing OSO model

Doordat de ontwikkelingen in de wereld in een steeds sneller tempo elkaar opvolgen wordt het ook steeds belangrijker de strategie van de onderneming frequenter onder de loep te nemen. Voorheen was een strategische horizon 5 jaar, tegenwoordig is deze nog maar 3 jaar omdat men niet verder kan overzien wat er dan verandert. Het verdient daarom de aanbeveling elk jaar, via bijvoorbeeld het OSO-model, de strategie te heroverwegen en eventueel aan te passen.

Om het model toe te passen dient de onderneming een aantal stappen te doorlopen. Deze stappen zijn:

  1. Onderzoek de omgeving en stel de kansen en bedreigingen vast.
  2. Onderzoek de organisatie en stel de sterkten en zwakten vast.
  3. Bepaal de mogelijkheden en beperkingen van de strategie van de onderneming.

1. Onderzoek de omgeving en stel de kansen en bedreigingen vast

De omgeving is het geheel van markten waarop de onderneming haar strategie ten uitvoer wil brengen. Het belangrijkste aspect waar de onderneming rekening mee moet houden zijn de afnemers. De onderneming verleent tenslotte hier het bestaanrecht aan. Nu zullen niet alle afnemers hetzelfde zijn dus dient de onderneming rekening te houden met meerdere afzetmarkten waarop haar producten/diensten kunnen worden afgezet. Om deze afzetmarkten te kunnen bedienen zal de onderneming haar activiteiten hier op inrichten. Dit houdt in dat er kapitaal verschaft moet worden op de financiële markt, of de onderneming is zelf kapitaalverschaffer aan anderen, de uitgevoerde activiteiten zullen vragen om input van grond- en hulpstoffen. Zodoende zal de onderneming ook opereren op de inkoopmarkt. Om deze geplande activiteiten ten uitvoer te brengen heeft de onderneming behoefte aan personeel en zal deze zoeken op de personeelsmarkt. In het opereren op een markt met het aanbieden van producten/diensten zal de onderneming niet snel alleen zijn.

Er zullen meerdere aanbieders zijn die op de vraag van de markt in willen spelen. De onderneming krijgt dan te maken met de concurrenten die tevens van de andere markten zoals inkoop, personeel, financiën actief zijn. Daarnaast heeft de onderneming te maken met macro-ontwikkelingen en de brancheontwikkelingen die positief of negatief uitwerken op de realisatie van de strategie van de onderneming. Het resultaat van dit onderzoek zijn de bedreigingen die vanuit deze markten invloed uitoefenen op de strategie van de onderneming.

2. Onderzoek de organisatie en stel de sterkten en zwakten vast

De organisatie bestaat uit processen waarin de activiteiten worden uitgevoerd om de strategie van de onderneming te realiseren. Te onderkennen processen in deze zijn inkoop, verkoop, marketing, R&D, productie, logistiek, planning, werkvoorbereiding, administratie en financiën. Op basis van deze processen kan bepaald worden waar de onderneming erg goed in is (sterkten) en waar de onderneming minder goed in is (zwakten). De core competenties of kritische competenties zijn de competenties waar de onderneming goed in is. Het is dan ook belangrijk om op basis van deze kritische competenties de concurrentievoordelen te gaan opzoeken en op deze wijze de USP (Unique Selling Points) te bepalen. Deze competenties kunnen door de medewerkers van de onderneming zelf vastgespeld worden, maar er ontstaat dan een te rooskleurig beeld van de werkelijkheid. Naast de eigen beoordeling zal middels een onderzoek bij de afnemers (klanttevredenheidsonderzoek) bekeken moeten worden wat de afnemers van de organisatie vinden en op basis daarvan de sterke en de zwakke kanten van de onderneming vast te stellen.

3. Bepaal de mogelijkheden en de beperkingen van de strategie

Nu vastgesteld is waar de onderneming goed in is en welke kansen er op de markt zijn naast de zwakten en bedreigingen kan de onderneming bepalen welke mogelijkheden en beperkingen de onderneming heeft om een bepaalde marktpositie te veroveren. Deze marktposities worden per markt uit de omgeving afgezet tegen de competenties van de onderneming bijvoorbeeld volgens onderstaande tabel.

Markt/Competenties Marketing/verkoop Personeel R&D Inkoop Productie Financiën
Afzetmarkt
Arbeidsmarkt
Technologiemarkt
Inkoopmarkt
Financiële markt

Op basis van de mogelijkheden en beperkingen per markt/competentie combinatie kan vervolgens een actieplan opgesteld worden om betreffende marktposities veilig te stellen danwel deze te veroveren. Op deze wijze wordt de strategie van de onderneming in een strategisch plan omgezet.

Resultaat van het model

Het resultaat van het model is een overzicht van de uit te voeren acties om de strategie van de onderneming in de markt te zetten. Tevens kan de onderneming bepalen welke middelen aan welke activiteiten gekoppeld moeten worden.

Aandachtsgebieden OSO model

Het vaststellen van de mogelijkheden en beperkingen wordt gedaan door een combinatie te maken van de afzetmarkten en de competenties van de onderneming. Omdat hier een inschatting van personen bepalend is voor het resultaat is deze wijze niet geheel objectief en loopt de onderneming kans dat persoonlijke voorkeuren in de strategie tot uiting komen. 

Auteur: J. Bunt

Jaar ontwikkeld: 1994

Literatuur

Bunt, J., Wijnia. S. en Kloosterman, L. (1994). Commercieel Management. Groningen: .Wolters-Noordhoff.

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Download dit artikel (PDF)

OSO model

Doel: Strategievorming

Achtergrond van het model

Strategisch management houdt zich bezig met de analyse, planning, uitvoering en evaluatie van de strategie van een onderneming.  Bij de strategie van de onderneming dient er een afweging gemaakt te worden tussen wat de onderneming wil (strategie), wat de onderneming kan (competenties) en wat de omgeving biedt (marktpotentieel). Deze aspecten beïnvloeden elkaar en zullen onderling afgewogen moeten worden wil de onderneming succesvol op de markt kunnen opereren. De onderneming heeft haar sterke en zwakke kanten, terwijl de omgeving kansen en bedreigingen biedt om de strategie van de onderneming te realiseren. Hierbij is de resultante de mogelijkheden en beperkingen die er zijn om de strategie ook daadwerkelijk ten uitvoer te brengen. Via het OSO-model heeft de onderneming de mogelijkheid deze onderlinge samenhangende componenten op elkaar af te stemmen.

Toepassing OSO model

Doordat de ontwikkelingen in de wereld in een steeds sneller tempo elkaar opvolgen wordt het ook steeds belangrijker de strategie van de onderneming frequenter onder de loep te nemen. Voorheen was een strategische horizon 5 jaar, tegenwoordig is deze nog maar 3 jaar omdat men niet verder kan overzien wat er dan verandert. Het verdient daarom de aanbeveling elk jaar, via bijvoorbeeld het OSO-model, de strategie te heroverwegen en eventueel aan te passen.

Om het model toe te passen dient de onderneming een aantal stappen te doorlopen. Deze stappen zijn:

  1. Onderzoek de omgeving en stel de kansen en bedreigingen vast.
  2. Onderzoek de organisatie en stel de sterkten en zwakten vast.
  3. Bepaal de mogelijkheden en beperkingen van de strategie van de onderneming.

1. Onderzoek de omgeving en stel de kansen en bedreigingen vast

De omgeving is het geheel van markten waarop de onderneming haar strategie ten uitvoer wil brengen. Het belangrijkste aspect waar de onderneming rekening mee moet houden zijn de afnemers. De onderneming verleent tenslotte hier het bestaanrecht aan. Nu zullen niet alle afnemers hetzelfde zijn dus dient de onderneming rekening te houden met meerdere afzetmarkten waarop haar producten/diensten kunnen worden afgezet. Om deze afzetmarkten te kunnen bedienen zal de onderneming haar activiteiten hier op inrichten. Dit houdt in dat er kapitaal verschaft moet worden op de financiële markt, of de onderneming is zelf kapitaalverschaffer aan anderen, de uitgevoerde activiteiten zullen vragen om input van grond- en hulpstoffen. Zodoende zal de onderneming ook opereren op de inkoopmarkt. Om deze geplande activiteiten ten uitvoer te brengen heeft de onderneming behoefte aan personeel en zal deze zoeken op de personeelsmarkt. In het opereren op een markt met het aanbieden van producten/diensten zal de onderneming niet snel alleen zijn.

Er zullen meerdere aanbieders zijn die op de vraag van de markt in willen spelen. De onderneming krijgt dan te maken met de concurrenten die tevens van de andere markten zoals inkoop, personeel, financiën actief zijn. Daarnaast heeft de onderneming te maken met macro-ontwikkelingen en de brancheontwikkelingen die positief of negatief uitwerken op de realisatie van de strategie van de onderneming. Het resultaat van dit onderzoek zijn de bedreigingen die vanuit deze markten invloed uitoefenen op de strategie van de onderneming.

2. Onderzoek de organisatie en stel de sterkten en zwakten vast

De organisatie bestaat uit processen waarin de activiteiten worden uitgevoerd om de strategie van de onderneming te realiseren. Te onderkennen processen in deze zijn inkoop, verkoop, marketing, R&D, productie, logistiek, planning, werkvoorbereiding, administratie en financiën. Op basis van deze processen kan bepaald worden waar de onderneming erg goed in is (sterkten) en waar de onderneming minder goed in is (zwakten). De core competenties of kritische competenties zijn de competenties waar de onderneming goed in is. Het is dan ook belangrijk om op basis van deze kritische competenties de concurrentievoordelen te gaan opzoeken en op deze wijze de USP (Unique Selling Points) te bepalen. Deze competenties kunnen door de medewerkers van de onderneming zelf vastgespeld worden, maar er ontstaat dan een te rooskleurig beeld van de werkelijkheid. Naast de eigen beoordeling zal middels een onderzoek bij de afnemers (klanttevredenheidsonderzoek) bekeken moeten worden wat de afnemers van de organisatie vinden en op basis daarvan de sterke en de zwakke kanten van de onderneming vast te stellen.

3. Bepaal de mogelijkheden en de beperkingen van de strategie

Nu vastgesteld is waar de onderneming goed in is en welke kansen er op de markt zijn naast de zwakten en bedreigingen kan de onderneming bepalen welke mogelijkheden en beperkingen de onderneming heeft om een bepaalde marktpositie te veroveren. Deze marktposities worden per markt uit de omgeving afgezet tegen de competenties van de onderneming bijvoorbeeld volgens onderstaande tabel.

Markt/Competenties Marketing/verkoop Personeel R&D Inkoop Productie Financiën
Afzetmarkt
Arbeidsmarkt
Technologiemarkt
Inkoopmarkt
Financiële markt

Op basis van de mogelijkheden en beperkingen per markt/competentie combinatie kan vervolgens een actieplan opgesteld worden om betreffende marktposities veilig te stellen danwel deze te veroveren. Op deze wijze wordt de strategie van de onderneming in een strategisch plan omgezet.

Resultaat van het model

Het resultaat van het model is een overzicht van de uit te voeren acties om de strategie van de onderneming in de markt te zetten. Tevens kan de onderneming bepalen welke middelen aan welke activiteiten gekoppeld moeten worden.

Aandachtsgebieden OSO model

Het vaststellen van de mogelijkheden en beperkingen wordt gedaan door een combinatie te maken van de afzetmarkten en de competenties van de onderneming. Omdat hier een inschatting van personen bepalend is voor het resultaat is deze wijze niet geheel objectief en loopt de onderneming kans dat persoonlijke voorkeuren in de strategie tot uiting komen. 

Auteur: J. Bunt

Jaar ontwikkeld: 1994

Literatuur

Bunt, J., Wijnia. S. en Kloosterman, L. (1994). Commercieel Management. Groningen: .Wolters-Noordhoff.

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Download ‘OSO model’ als PDF

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Na het downloaden van dit artikel ontvang je diverse tips over Business modellen. Met het downloaden ga je akkoord met ons privacy statement.