Positieve Gezondheid

Doel: Gezondheid bepalen in het licht van sociale, mentale en fysieke uitdagingen in het leven

Achtergrond van het model

Gezondheid werd lange tijd vooral gezien als de fysieke conditie van het lichaam en de mentale conditie van een persoon. Positieve Gezondheid gaat uit van een bredere kijk, waarin meerdere factoren een rol spelen bij de fysieke en mentale gezondheid van mensen. In deze benadering staan functioneren, veerkracht en zelfregie centraal. De bredere uitleg van gezondheid bestaat uit zes hoofddimensies:

• Lichaamsfuncties
• Mentaal welbevinden
• Zingeving
• Kwaliteit van leven
• Sociaal maatschappelijke participatie
• Dagelijks functioneren

Het uitgangspunt is dat gezondheid geen vast gegeven is, maar een dynamisch begrip. Mensen kunnen zich aanpassen en leren leven met bijvoorbeeld een chronische aandoening en daarbij toch plezier uit het leven halen. De zes hoofddimensies zijn verder uitgewerkt in 32 onderliggende aspecten.

Toepassing Positieve Gezondheid

Positieve gezondheid wordt zichtbaar gemaakt met behulp van een spinnenwebdiagram waarin de scores van de zes hoofddimensies zijn opgenomen. De assen in het diagram hebben allemaal dezelfde weging en tellen dus even zwaar mee. Het diagram helpt om te zien op welke onderdelen verbetering mogelijk is om de gezondheid positief te beïnvloeden. Op basis hiervan kan een ontwikkelplan worden opgesteld waarmee iemand gericht kan werken aan een hogere positieve gezondheid.

Dit is niet alleen bedoeld voor mensen die zich ziek voelen, maar ook voor mensen die zich gezond voelen en zich verder willen ontwikkelen. Het opstellen en uitvoeren van dit plan kan iemand zelf doen, of met hulp van anderen op onderdelen waar dat nodig is. Op deze manier werkt iemand aan onderwerpen die op dat moment voor hem of haar belangrijk zijn. Dat kan ook gaan over gebieden die niet direct medisch zijn en is volledig persoonsgericht.

Wanneer iemand voldoende mogelijkheden heeft om te handelen en, waar nodig, de juiste begeleiding krijgt, kan de huidige situatie veranderen naar een situatie die beter past. Als dit op één dimensie lukt, zal dit vaak ook doorwerken op andere dimensies. Zo kan iemand stap voor stap werken aan een betere positieve gezondheid en een leven dat meer betekenis en plezier geeft.

Resultaat van het model

Het diagram laat zien op welke dimensies iemand zich verder kan ontwikkelen richting een hogere positieve gezondheid. Dit draagt bij aan een betere kwaliteit van leven.

Aandachtsgebieden Positieve Gezondheid

Het diagram is gebaseerd op het invullen van een vragenlijst. Afhankelijk van de formulering van de vragen kan het voor mensen met een lager sociaal of taalniveau moeilijk zijn om deze goed te beantwoorden. Het gebruik van dit model kan er ook toe leiden dat mensen later naar de huisarts gaan dan nodig is. Het model legt een grotere verantwoordelijkheid bij mensen zelf. Het is niet altijd duidelijk of dit voor iedereen wenselijk is en of mensen deze verantwoordelijkheid willen of kunnen dragen.

Auteur: Institute for Positive Health

Jaar ontwikkeld: 2012