Stakeholder management
Doel: Stakeholdersanalyse
Achtergrond van het model
Volgens Freeman (1984) is een stakeholder: ieder individu of groepen van individuen die de onderneming kan beïnvloeden of door de ondernemingsactiviteiten beïnvloed kan worden. Hiermee wordt duidelijk dat het in kaart brengen van stakeholders belangrijk is voor de onderneming. Stakeholders moeten niet verward worden met shareholders. Shareholders zijn aandeelhouders die een aandeel in de onderneming hebben gekocht.
Waar het management vroeger vooral gericht was op aandeelhouders en aandeelhouderswaarde, richt het management zich nu, mede door maatschappelijk verantwoord ondernemen, meer op alle belanghebbenden van de onderneming. Wheeler en Sillanpää hebben deze indeling verder uitgewerkt. Het in kaart brengen van stakeholders wordt ondersteund door te kijken naar hun betrokkenheid en of zij voor of tegen zijn.
Toepassing Stakeholder management
Om stakeholders in kaart te brengen moeten volgens Gilmour en Beilin (2006) de volgende stappen worden genomen:
- Identificeren van de stakeholders
- Analyse van de stakeholders
- Visualiseren van stakeholders
- Inzetten van stakeholders
Het in kaart brengen van stakeholders helpt bij het realiseren van de doelstellingen van de organisatie. Dit lukt beter wanneer duidelijk is welke belangen bij welke stakeholders spelen. Hierbij moet niet alleen gekeken worden naar voorstanders, maar ook naar tegenstanders.
Identificeren van stakeholders
Om alle stakeholders te identificeren moeten eerst de omgevingsfactoren worden vastgesteld. Deze zijn:
- Zoeken we stakeholders lokaal, nationaal of internationaal
- Welke typen stakeholders moeten in kaart worden gebracht
- Welke gegevens zijn van belang
Daarna volgt een brainstorm met interne medewerkers om alle relevante stakeholders te benoemen. Belangrijke vragen zijn: wie kan de onderneming beïnvloeden en wie wordt door de onderneming beïnvloed. Vervolgens wordt met stakeholders contact opgenomen om te onderzoeken of er nog andere relevante stakeholders zijn.
Analyse van de stakeholders
De volgende stap is het verzamelen en analyseren van informatie over stakeholders aan de hand van de volgende vragen:
- Hoe groot is de betrokkenheid, uitgedrukt in interesse en belang
- Hoeveel macht heeft de stakeholder
- Wat is de houding, is de stakeholder voor of tegen
- Welke relaties zijn er met andere stakeholders
Deze gegevens kunnen het beste in een matrix worden gezet.
| Stakeholder | Betrokkenheid | Macht | Houding | Relaties |
Visualiseren van stakeholders
Om snel overzicht te krijgen kan een grafische weergave worden gemaakt. In het schema worden stakeholders als cirkels weergegeven. De grootte van de cirkel geeft de macht van de stakeholder aan. Verticaal wordt de betrokkenheid weergegeven, bestaande uit interesse en belang. Op de horizontale as staan voor- en tegenstanders.
Het is belangrijk om te kijken naar stakeholders die nog geen duidelijke positie hebben. Deze groep kan nog worden beïnvloed. De lijnen tussen de cirkels geven de relaties weer. De dikte van de lijn geeft de sterkte van de relatie aan.
Op basis van dit overzicht kunnen verschillende rollen worden onderscheiden:
- Veranderkampioen, is sterk betrokken en helpt actief mee
- Welwillende helper, wil graag helpen
- Twijfelaar, wacht af voordat hij of zij een besluit neemt
- Cynicus, is negatief en probeert anderen mee te trekken
- Vijand, is tegen en werkt actief tegen
Twijfelaars zijn belangrijk omdat zij nog geen keuze hebben gemaakt en dus beïnvloedbaar zijn.
Inzetten van stakeholders
Wanneer duidelijk is welke rol elke stakeholder heeft, kunnen activiteiten worden bepaald om hen te betrekken bij het realiseren van de doelen. De tabel uit stap 2 kan worden uitgebreid met twee extra kolommen:
- Welke expertise van de stakeholder kan worden gebruikt
- Hoe wordt de stakeholder betrokken bij het project
Resultaat van het model
Wanneer duidelijk is wie welk belang heeft bij de doelstellingen, kan gerichter worden gestuurd per stakeholder. Stakeholder mapping geeft ook inzicht in de rol van overheids- en niet-overheidsorganisaties. Door aandacht te geven aan stakeholders ontstaat meer loyaliteit. Dit draagt bij aan een resultaat op lange termijn.
Aandachtsgebieden Stakeholder management
Het volledig invullen van het model en uitvoeren van de activiteiten kost tijd en energie. De resultaten maken dit echter waardevol. Het is belangrijk dat het model objectief wordt ingevuld en niet alleen door één persoon.
Auteur: D. Wheeler en M. Silanpää, uitbreiding Gilmore en Beilin (2006)
Jaar ontwikkeld: 1997
Ook bekend als: Stakeholder mapping, social responsible capitalism
Literatuur
Wheeler, D. Sillanpää, M., 1997, The stakeholder corporation: A blueprint for maximizing stakeholder value. London: Pitman publishing
Desmidt, S., Heene, A., 2005, Strategie en organisatie van publieke organisaties. Lanno Uitgeverij. ISBN 9789020961133
Gilmour, J. Beilin, R. 2006, Stakeholder mapping for effective risk assessment and communication, University of Melbourne
Doe een scan
Stakeholder management
Doel: Stakeholdersanalyse
Achtergrond van het model
Volgens Freeman (1984) is een stakeholder: ieder individu of groepen van individuen die de onderneming kan beïnvloeden of door de ondernemingsactiviteiten beïnvloed kan worden. Hiermee wordt duidelijk dat het in kaart brengen van stakeholders belangrijk is voor de onderneming. Stakeholders moeten niet verward worden met shareholders. Shareholders zijn aandeelhouders die een aandeel in de onderneming hebben gekocht.
Waar het management vroeger vooral gericht was op aandeelhouders en aandeelhouderswaarde, richt het management zich nu, mede door maatschappelijk verantwoord ondernemen, meer op alle belanghebbenden van de onderneming. Wheeler en Sillanpää hebben deze indeling verder uitgewerkt. Het in kaart brengen van stakeholders wordt ondersteund door te kijken naar hun betrokkenheid en of zij voor of tegen zijn.
Toepassing Stakeholder management
Om stakeholders in kaart te brengen moeten volgens Gilmour en Beilin (2006) de volgende stappen worden genomen:
- Identificeren van de stakeholders
- Analyse van de stakeholders
- Visualiseren van stakeholders
- Inzetten van stakeholders
Het in kaart brengen van stakeholders helpt bij het realiseren van de doelstellingen van de organisatie. Dit lukt beter wanneer duidelijk is welke belangen bij welke stakeholders spelen. Hierbij moet niet alleen gekeken worden naar voorstanders, maar ook naar tegenstanders.
Identificeren van stakeholders
Om alle stakeholders te identificeren moeten eerst de omgevingsfactoren worden vastgesteld. Deze zijn:
- Zoeken we stakeholders lokaal, nationaal of internationaal
- Welke typen stakeholders moeten in kaart worden gebracht
- Welke gegevens zijn van belang
Daarna volgt een brainstorm met interne medewerkers om alle relevante stakeholders te benoemen. Belangrijke vragen zijn: wie kan de onderneming beïnvloeden en wie wordt door de onderneming beïnvloed. Vervolgens wordt met stakeholders contact opgenomen om te onderzoeken of er nog andere relevante stakeholders zijn.
Analyse van de stakeholders
De volgende stap is het verzamelen en analyseren van informatie over stakeholders aan de hand van de volgende vragen:
- Hoe groot is de betrokkenheid, uitgedrukt in interesse en belang
- Hoeveel macht heeft de stakeholder
- Wat is de houding, is de stakeholder voor of tegen
- Welke relaties zijn er met andere stakeholders
Deze gegevens kunnen het beste in een matrix worden gezet.
| Stakeholder | Betrokkenheid | Macht | Houding | Relaties |
Visualiseren van stakeholders
Om snel overzicht te krijgen kan een grafische weergave worden gemaakt. In het schema worden stakeholders als cirkels weergegeven. De grootte van de cirkel geeft de macht van de stakeholder aan. Verticaal wordt de betrokkenheid weergegeven, bestaande uit interesse en belang. Op de horizontale as staan voor- en tegenstanders.
Het is belangrijk om te kijken naar stakeholders die nog geen duidelijke positie hebben. Deze groep kan nog worden beïnvloed. De lijnen tussen de cirkels geven de relaties weer. De dikte van de lijn geeft de sterkte van de relatie aan.
Op basis van dit overzicht kunnen verschillende rollen worden onderscheiden:
- Veranderkampioen, is sterk betrokken en helpt actief mee
- Welwillende helper, wil graag helpen
- Twijfelaar, wacht af voordat hij of zij een besluit neemt
- Cynicus, is negatief en probeert anderen mee te trekken
- Vijand, is tegen en werkt actief tegen
Twijfelaars zijn belangrijk omdat zij nog geen keuze hebben gemaakt en dus beïnvloedbaar zijn.
Inzetten van stakeholders
Wanneer duidelijk is welke rol elke stakeholder heeft, kunnen activiteiten worden bepaald om hen te betrekken bij het realiseren van de doelen. De tabel uit stap 2 kan worden uitgebreid met twee extra kolommen:
- Welke expertise van de stakeholder kan worden gebruikt
- Hoe wordt de stakeholder betrokken bij het project
Resultaat van het model
Wanneer duidelijk is wie welk belang heeft bij de doelstellingen, kan gerichter worden gestuurd per stakeholder. Stakeholder mapping geeft ook inzicht in de rol van overheids- en niet-overheidsorganisaties. Door aandacht te geven aan stakeholders ontstaat meer loyaliteit. Dit draagt bij aan een resultaat op lange termijn.
Aandachtsgebieden Stakeholder management
Het volledig invullen van het model en uitvoeren van de activiteiten kost tijd en energie. De resultaten maken dit echter waardevol. Het is belangrijk dat het model objectief wordt ingevuld en niet alleen door één persoon.
Auteur: D. Wheeler en M. Silanpää, uitbreiding Gilmore en Beilin (2006)
Jaar ontwikkeld: 1997
Ook bekend als: Stakeholder mapping, social responsible capitalism
Literatuur
Wheeler, D. Sillanpää, M., 1997, The stakeholder corporation: A blueprint for maximizing stakeholder value. London: Pitman publishing
Desmidt, S., Heene, A., 2005, Strategie en organisatie van publieke organisaties. Lanno Uitgeverij. ISBN 9789020961133
Gilmour, J. Beilin, R. 2006, Stakeholder mapping for effective risk assessment and communication, University of Melbourne
Boekentips
Plaats een Reactie
Meepraten?Draag gerust bij!
Plaats een Reactie
Meepraten?Draag gerust bij!